Οδηγείται σε πρόωρες εκλογές η χώρα; Φουντώνουν ξανά τα σενάρια για κάλπες το φθινόπωρο
Η συζήτηση για τον χρόνο διεξαγωγής των επόμενων εθνικών εκλογών επιστρέφει στο πολιτικό παρασκήνιο, παρά τις δημόσιες διαβεβαιώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη ότι οι κάλπες δεν πρόκειται να στηθούν το φθινόπωρο.
Το σενάριο μιας πρόωρης αναμέτρησης, ακόμη και μέσα στον Νοέμβριο, εξακολουθεί να συζητείται σε κομματικούς κύκλους, την ώρα που από την κυβέρνηση επιμένουν ότι ο σχεδιασμός παραμένει προσανατολισμένος προς την άνοιξη του 2027 ή και αργότερα. Οι οικονομικές πιέσεις, η διεθνής αβεβαιότητα, οι δημοσκοπήσεις και οι κινήσεις της αντιπολίτευσης είναι μερικοί από τους παράγοντες που τροφοδοτούν τη σχετική συζήτηση.
Φθινόπωρο ή άνοιξη; Τα δύο σενάρια και τα επιχειρήματα που βρίσκονται στο τραπέζι
Ο πρωθυπουργός είχε επιχειρήσει πριν από τις θερινές διακοπές να βάλει τέλος στην εκλογολογία. Στο Υπουργικό Συμβούλιο είχε μεταφέρει στους υπουργούς ότι ο σχεδιασμός προβλέπει εκλογές την άνοιξη του 2027, ενώ είχε αποκλείσει δημόσια το ενδεχόμενο προσφυγής στις κάλπες μέσα στο φθινόπωρο. Το μήνυμα αυτό είχε δημιουργήσει την αίσθηση τόσο στη Νέα Δημοκρατία όσο και στην αντιπολίτευση ότι υπάρχει μπροστά μια αρκετά μεγάλη περίοδος πολιτικής προετοιμασίας. Παρά ταύτα, σύμφωνα με τα «Νέα», μέσα στον Αύγουστο η συζήτηση άρχισε να επανέρχεται. Το σενάριο που κυκλοφορεί στους πολιτικούς διαδρόμους αφορά πιθανές κάλπες τον Νοέμβριο, αν και μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επίσημη ένδειξη ότι το Μέγαρο Μαξίμου εξετάζει αλλαγή του εκλογικού σχεδιασμού. Οι υποστηρικτές της επιλογής του φθινοπώρου θεωρούν ότι μια γρήγορη προσφυγή στις κάλπες θα μπορούσε να προσφέρει στην κυβέρνηση συγκεκριμένα πολιτικά πλεονεκτήματα.
Ένα από τα βασικότερα επιχειρήματά τους αφορά την οικονομία και κυρίως την ακρίβεια. Οι αυξημένες τιμές έχουν ήδη προκαλέσει σημαντική πίεση στα νοικοκυριά, ενώ υπάρχει προβληματισμός για το τι μπορεί να συμβεί κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Η διεθνής αβεβαιότητα και οι εντάσεις στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου προσθέτουν ακόμη έναν παράγοντα ανησυχίας. Μια νέα αύξηση του ενεργειακού κόστους θα μπορούσε να μεταφερθεί στις μεταφορές και στη συνέχεια στις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών, επιβαρύνοντας περαιτέρω τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς. Με αυτή τη λογική, όσοι προκρίνουν τις πρόωρες εκλογές υποστηρίζουν ότι θα ήταν πολιτικά ασφαλέστερο για τη ΝΔ να ζητήσει νωρίτερα ανανέωση της λαϊκής εντολής, αντί να περιμένει τις πιθανές επιπτώσεις ενός δύσκολου χειμώνα.
Υπάρχει όμως και ένα καθαρά κομματικό επιχείρημα. Η διατήρηση του μηχανισμού της Νέας Δημοκρατίας σε κατάσταση αυξημένης εκλογικής ετοιμότητας για πολλούς μήνες ενδέχεται να προκαλέσει κόπωση. Βουλευτές και στελέχη θα χρειαστεί να βρίσκονται συνεχώς σε περιοδείες και επαφή με τις τοπικές κοινωνίες, χωρίς να γνωρίζουν με απόλυτη βεβαιότητα πότε θα δοθεί το σύνθημα για την επίσημη προεκλογική περίοδο. Από την άλλη πλευρά, η στρατηγική της αναμονής διαθέτει επίσης ισχυρούς υποστηρικτές στο κυβερνητικό στρατόπεδο. Η βασική εκτίμηση είναι ότι ο επιπλέον πολιτικός χρόνος μπορεί να λειτουργήσει υπέρ της κυβέρνησης, επιτρέποντάς της να παρουσιάσει περισσότερο κυβερνητικό έργο και να επιχειρήσει να βελτιώσει τη δημοσκοπική της εικόνα.
Κρίσιμο σταθμό σε αυτή τη στρατηγική αποτελεί η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης. Η κυβέρνηση αναμένεται να παρουσιάσει εκεί τόσο οικονομικές παρεμβάσεις όσο και βασικούς άξονες του σχεδίου της για τα επόμενα χρόνια. Το κυβερνητικό επιτελείο προσδοκά ότι η πραγματική εφαρμογή των μέτρων θα έχει μεγαλύτερη πολιτική αξία από την απλή ανακοίνωσή τους. Με άλλα λόγια, θεωρείται προτιμότερο να περάσει ένα χρονικό διάστημα ώστε οι πολίτες να δουν τις παρεμβάσεις στην πράξη και ενδεχομένως να διαπιστώσουν διαφορά στο διαθέσιμο εισόδημά τους. Σε αυτή την περίπτωση, μια κάλπη το φθινόπωρο θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί πολύ νωρίς για να αποτυπωθούν πλήρως τα πιθανά πολιτικά οφέλη των εξαγγελιών.
Παράλληλα, στο Μέγαρο Μαξίμου παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις στον χώρο της αντιπολίτευσης. Η εκτίμηση ορισμένων κυβερνητικών στελεχών είναι ότι μια παρατεταμένη πολιτική περίοδος μέχρι τις εκλογές μπορεί να πιέσει περισσότερο τα κόμματα που επιχειρούν να ενισχύσουν την παρουσία τους ή νέους πολιτικούς σχηματισμούς. Η συνεχής δημόσια έκθεση, η ανάγκη παρουσίασης ολοκληρωμένων θέσεων και η καθημερινή πολιτική αντιπαράθεση δημιουργούν απαιτήσεις που είναι ευκολότερο να αντιμετωπιστούν από έναν ήδη οργανωμένο κομματικό μηχανισμό.
Στην κυβέρνηση εξετάζουν παράλληλα τις ισορροπίες μεταξύ των κομμάτων της αντιπολίτευσης και ιδιαίτερα τη μάχη για τη δεύτερη θέση. Μια παρατεταμένη αντιπαράθεση μεταξύ των βασικών διεκδικητών της μπορεί, σύμφωνα με αυτή την ανάγνωση, να περιορίσει τη δυνατότητα δημιουργίας ενός ενιαίου ισχυρού αντιπολιτευτικού πόλου απέναντι στη ΝΔ. Το σημαντικότερο στοίχημα για το κυβερνών κόμμα, πάντως, παραμένει η αυτοδυναμία. Η δημοσκοπική απόσταση από τον συγκεκριμένο στόχο εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα βασικά προβλήματα του κυβερνητικού σχεδιασμού.
Όσοι υποστηρίζουν τις εκλογές την άνοιξη εκτιμούν ότι οι επιπλέον μήνες μπορούν να αξιοποιηθούν για να περιοριστεί αυτή η απόσταση. Περιοδείες, κυβερνητικές παρεμβάσεις και ένα πιο έντονο δίλημμα γύρω από την πολιτική σταθερότητα αναμένεται να αποτελέσουν βασικούς άξονες της στρατηγικής. Ιδιαίτερο βάρος αποκτά και το γεγονός ότι η Ελλάδα πρόκειται να αναλάβει την προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την 1η Ιουλίου 2027. Όσο περισσότερο πλησιάζει αυτή η ημερομηνία, τόσο περισσότερο μπορεί να ενισχύεται από την κυβέρνηση το δίλημμα μεταξύ πολιτικής σταθερότητας και μιας περιόδου αβεβαιότητας. Το Μαξίμου φέρεται να επενδύει ήδη στη στρατηγική της «μίας κάλπης», θέλοντας η πρώτη εκλογική αναμέτρηση να αποκτήσει όσο το δυνατόν πιο αποφασιστικό χαρακτήρα.
