Συναγερμός στα Ιωάννινα: Έχουμε το πρώτο επιβεβαιωμένο κρούσμα της ευλογιάς των πιθήκων για το 2026 στην Ελλάδα

Η καταγραφή του πρώτου επιβεβαιωμένου περιστατικού mpox (της γνωστής ευλογιάς των πιθήκων) για το έτος 2026 έθεσε σε άμεση κινητοποίηση τις υγειονομικές αρχές της Ηπείρου.

Το κρούσμα εντοπίστηκε σε έναν 45χρονο ημεδαπό, ο οποίος εισήχθη αρχικά σε κλινική του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Ιωαννίνων. Η εμφάνιση ύποπτης κλινικής εικόνας θορύβησε το ιατρικό προσωπικό, το οποίο προχώρησε άμεσα στη διενέργεια των απαραίτητων εργαστηριακών αναλύσεων.

Τα αποτελέσματα των εξετάσεων επιβεβαίωσαν τις υποψίες των γιατρών, δείχνοντας θετικό δείγμα στον ιό. Αμέσως ενεργοποιήθηκαν τα υγειονομικά πρωτόκολλα και ο ασθενής μεταφέρθηκε στην ειδική Μονάδα Λοιμωδών Νοσημάτων του νοσοκομείου, όπου και νοσηλεύεται σε συνθήκες απομόνωσης.

Παράλληλα, οι θεράποντες ιατροί ενημέρωσαν τον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) για την έναρξη της διαδικασίας ιχνηλάτησης των στενών επαφών του 45χρονου. Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, η κατάσταση της υγείας του είναι σταθερή, κρίνεται καλή και δεν συντρέχει κάποιος άμεσος κίνδυνος για τη ζωή του.

Τι είναι ο ιός mpox και πώς μεταδίδεται στον άνθρωπο
Η νόσος Mpox αποτελεί μια σπάνια λοίμωξη που οφείλεται σε DNA ιό του γένους Orthopoxvirus. Ενδημεί κυρίως σε περιοχές της Κεντρικής και Δυτικής Αφρικής, όπου μεταδίδεται στον άνθρωπο από άγρια ζώα —κυρίως τρωκτικά— μέσω δαγκώματος, γρατζουνιάς, ή της επαφής με το τρίχωμα και το δέρμα τους, καθώς και από την κατανάλωση ανεπαρκώς μαγειρεμένου κρέατος.

Η μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο απαιτεί στενή επαφή και πραγματοποιείται μέσω:

Άμεσης επαφής με τις δερματικές αλλοιώσεις ή τα σωματικά υγρά του νοσούντος
Σεξουαλικής επαφής
Επαφής με μολυσμένα αντικείμενα (ρούχα, κλινοσκεπάσματα)
Αναπνευστικών σταγονιδίων, έπειτα από παρατεταμένη και κοντινή συναναστροφή
Η περίοδος επώασης του ιού κυμαίνεται συνήθως από 6 έως 13 ημέρες, αν και μπορεί να εκταθεί από 5 έως και 21 ημέρες.

Η παγκόσμια εικόνα και τα συμπτώματα της νόσου
Ο ιός απασχόλησε έντονα τη διεθνή κοινότητα το διάστημα 2022-2023 λόγω της διασποράς του ηπιότερου στελέχους (clade 2) εκτός Αφρικής. Στην Ελλάδα, μέχρι το τέλος του 2025, είχαν αναφερθεί συνολικά 160 κρούσματα, ενώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση τα περιστατικά ξεπέρασαν τις 25.400

Αξίζει να σημειωθεί, ότι το καλοκαίρι του 2024 ο ΠΟΥ κήρυξε την έξαρση της νόσου στην Αφρική ως επείγουσα κατάσταση διεθνούς ενδιαφέροντος, ενώ την ίδια περίοδο εντοπίστηκε και το πρώτο κρούσμα της πιο επιθετικής ομάδας (Ib) στην Ευρώπη.

Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν πυρετό, έντονο πονοκέφαλο, μυϊκούς πόνους, εξάντληση και διογκωμένους λεμφαδένες, ενώ το χαρακτηριστικό εξάνθημα εμφανίζεται 1 έως 5 ημέρες μετά. Αν και για το γενικό πληθυσμό ο κίνδυνος παραμένει χαμηλός και η νόσος υποχωρεί ήπια, μπορεί να αποβεί σοβαρή για ευάλωτες ομάδες, όπως μικρά παιδιά, έγκυες και ανοσοκατεσταλμένα άτομα.

Οδηγίες προστασίας για ταξιδιώτες και πολίτες
Ο ΕΟΔΥ υπογραμμίζει, ότι ο κίνδυνος είναι υψηλός για όσους ταξιδεύουν σε επηρεαζόμενες περιοχές και έρχονται σε στενή επαφή με τον τοπικό πληθυσμό.

Για τον λόγο αυτό, συστήνεται σχολαστική τήρηση μέτρων υγιεινής, όπως το τακτικό πλύσιμο των χεριών, η αποφυγή επαφής με άγρια ζώα, η εφαρμογή ασφαλών σεξουαλικών πρακτικών και η αποφυγή κοινής χρήσης αντικειμένων με άτομα που νοσούν. Για τις ομάδες υψηλού κινδύνου προτείνεται επίσης ο εμβολιασμός.

Όσοι επιστρέφουν από χώρες με κρούσματα οφείλουν να παρακολουθούν την υγεία τους για 21 ημέρες. Αν εμφανίσουν συμπτώματα κατά τη διάρκεια ή μετά το ταξίδι, πρέπει να απομονωθούν και να αναζητήσουν άμεσα ιατρική βοήθεια, ενημερώνοντας για το οδοιπορικό τους.

Τέλος, ο ΠΟΥ ξεκαθαρίζει ότι δεν υφίσταται κανένας περιορισμός στις διεθνείς μετακινήσεις ή το εμπόριο.